feng-shui.wit-C

Witamina C (kwas askorbinowy) – jest rozpuszczalnym w wodzie związkiem syntetyzowanym z glukozy przez rośliny oraz większość zwierząt. Człowiek (podobnie jak i inne naczelne, świnka morska, niektóre ryby oraz kilka gatunków nietoperzy) nie potrafi syntetyzować i magazynować przez dłuższy czas witaminy C. Z tego powodu konieczne jest dostarczanie tej witaminy do organizmu wraz z pożywieniem lub w postaci suplementów.  Kwas askorbinowy jest witaminą najczęściej przyjmowaną w postaci gotowych preparatów.

Dzienne minimalne zapotrzebowanie na witaminę C jest największe spośród wszystkich witamin. Wynosi ono  odpowiednio:

  • u niemowląt i dzieci 2 mg/kg masy ciała,
  • u dorosłego człowieka 1 mg/kg masy ciała.

W różnych stanach chorobowych, u ludzi z nadciśnieniem tętniczym, palących papierosy, diabetyków, a także u ludzi będących pod wpływem stresu oraz u kobiet w ciąży i karmiących zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta i wynosi 1,5 mg/kg masy ciała.

Bogatym źródłem witaminy C są świeże owoce i jarzyny (zwłaszcza owoce cytrusowe,  porzeczki, truskawki, pietruszka, szpinak, kapusta, pomidory i zielona papryka).

Witamina C jest produktem nietrwałym, w wyniku gotowania dochodzi do strat 50 – 70% tego związku. Wchłanianie kwasu askorbinowego zachodzi w dwunastnicy i jelicie cienkim, u osób niepalących z dawki 180 mg/dobę wchłanianiu ulega 70–80%. Jednak intensywność tego procesu ściśle zależy od wielkości przyjmowanej dawki. Biodostępność witaminy C wynosi 100% dla pojedynczej dawki 200 mg, powyżej której ulega obniżeniu. Organizm broni się przed zbyt wysokim stężeniem kwasu askorbinowego poprzez wydalanie jego nadmiaru przez nerki.

Proces wchłaniania utrudniają:

  • zaburzenia czynności jelit,
  • wymioty,
  • brak łaknienia,

Wartości referencyjne stężenia witaminy C w osoczu człowieka wynoszą 23–85 μmol/l lub 0,4–1,5 mg/dl.

Największe ilości witaminy C znajdują się w narządach o dużej aktywności metabolicznej: w nadnerczach, mózgu, wątrobie, trzustce, grasicy, siatkówce oka, śledzionie, żołądku i w płucach.

Długotrwały niedobór kwasu askorbinowego prowadzi do zmniejszonej odporności na infekcje, trudności w gojeniu się ran oraz do rozwoju szkorbutu (inaczej gnilca). Do jego głównych objawów zalicza się: uszkodzenia naczyń włosowatych, samoistne krwawienia, zapalenie dziąseł oraz rozchwianie zębów.

Witamina C pełni w organizmie ludzkim szereg różnorodnych funkcji:

  • jest silnym antyoksydantem,
  • pełni ważną funkcję w procesie syntezy kolagenu,
  • przyśpiesza proces gojenia się ran i zrastania kości,
  • spełnia istotną rolę w funkcjonowaniu układu immunologicznego
  • uczestniczy w metabolizmie tłuszczów, cholesterolu i kwasów żółciowych,
  • uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych,
  • ma właściwości bakteriostatyczne, a nawet bakteriobójcze w stosunku do niektórych drobnoustrojów chorobotwórczych,
  • posiada właściwości antynowotworowe,
  • wpływa na ciśnienie krwi,
  • wzmacnia przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne działanie białych krwinek.

Źródła:

  1. Szymańska-Pasternak J., Janicka A., Bober J. Witamina C jako oręż w walce z rakiem. Onkologia w Praktyce Kliniczne tom 7, nr 1, 9–23
  1. Maćkowiak K., Torliński L. Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka. Nowiny Lekarskie. 76, 4, 349-356
  1. Bury P., Godlewski D., Wojtyś P. 1999. Witamina C a nowotwory złośliwe. Praca przeglądowa. Współczesna Onkologia 3(5): 183–187
  1. Gawryszewska P.A. Witamina C: metabolizm, znaczenie fizjologiczne i zastosowanie w terapii. lipiec 2009. Praca licencjacka na kierunku Biotechnologia. Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii