z8389856Q,Brokuly

Witamina B3 jest to łatwo rozpuszczalna w wodzie i alkoholu witamina, znana również jako niacyna lub witamina PP. Niacyna jest to kwas nikotynowy. Amid tego kwasu – niacynamid jest elementem składowym NAD i NADP, obecnych zarówno w komórkach człowieka, jak i w pożywieniu.

Niacyna należy do najbardziej trwałych witamin, mało wrażliwych na działanie podwyższonego ciśnienia i temperatury oraz na działanie tlenu atmosferycznego, ługów, kwasów i światła. Nie jest to typowa witamina, ponieważ w organizmie może powstawać również jako metabolit tryptofanu. Jednak przemiana ta jest bardzo mało wydajna, proces ten wymaga obecności innych witamin, a sam tryptofan jest związkiem egzogennym. Z tego powodu endogenna niacyna nie zaspakaja potrzeb organizmu i musi być dostarczana
z pożywieniem, podobnie jak tryptofan.

Dzienne zapotrzebowanie na niacynę dla dorosłego człowieka wynosi około 15- 20 mg, z czego połowa może pochodzić z przemiany tryptofanu. Głównym źródłem niacyny są mięso, zboża, warzywa strączkowe, nasiona, mleko, warzywa o zielonych liściach, ryby, a także kawa i herbata. Jest ona szybko wchłaniana w żołądku i jelitach. Nadmiar niacyny jest wydalany drogą nerkową- z moczem- częściowo jako niezmieniony kwas nikotynowy, częściowo w postaci różnych metabolitów.

Niedobór witaminy B3 (hipowitaminoza) może powodować wiele objawów niepożądanych m.in. zaburzenia w metabolizmie cukrów i procesu oddychania komórkowego, zaburzenia w funkcjonowaniu układu trawiennego (biegunki, spadek masy ciała) i układu nerwowego (bezsenność, bóle głowy, zaburzenia pamięci), jak również może wywołać zespół chorobowy zwany pelagrą. Wczesne objawy choroby to uczucie znużenia, brak łaknienia oraz zmiany zapalne w jamie ustnej. Głęboki niedobór niacyny objawia się stanami zapalnymi skóry, biegunkami spowodowanymi zmianami zapalnymi błony śluzowej jelit oraz narastające wraz z postępem choroby, często nieodwracalne, zaburzenia psychiczne.

Dostarczanie odpowiedniej ilości witaminy B3 jest niezmiernie ważne również ze względu na to, że pełni ona w organizmie ludzkim szereg różnorodnych funkcji, takich jak:

  • Uczestniczenie w procesach utleniania i redukcji w organizmie – jako składnik koenzymów
  • Branie udziału w procesach regulacji poziomu cukru we krwi (produkcja związków energetycznych)
  • Uczestniczenie w regulacji poziomu cholesterolu w organizmie
  • Uczestniczenie w regulacji przepływu krwi w naczyniach
  • Współdziałanie w syntezie hormonów płciowych (estrogeny, progesteron).
  • Uczestniczenie w utrzymaniu odpowiedniego stanu skóry.

Z drugiej strony należy pamiętać, że stosowanie witaminy B3 (hiperwitaminoza) przez dłuższy czas w dużych dawkach może skutkować uszkodzeniem wątroby, arytmią serca, dolegliwościami skórnymi (pieczenie i swędzenie) oraz podniesieniem poziomu glukozy we krwi.

Źródła:

  1. Nagalski A., Bryła J. 2007. Zastosowanie niacyny w terapii. Postepy Hig Med Dosw 61: 288-302.
  2. Bańkowski E. 2009. Witaminy [w:] Biochemia. Podręcznik dla studentów uczelni medycznych. Wyd. II. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner.
  3. http://zdrowie.med.pl/witaminy/witpp_1.html#1
  4. Gryszczyńska A. 2009. Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy. Postępy Fitoterapii 4: 229- 238.