magnez

Magnez (Mg) jest jednym z najważniejszych makroelementów odpowiadających
za właściwe funkcjonowanie organizmu. Stanowi on ok. 0,05% wagi ciała dorosłego człowieka
(24 – 35 g). Największą zawartością magnezu w organizmie człowieka charakteryzuje się tkanka kostna (ok. 60%). Pozostała cześć puli tego pierwiastka zdeponowana jest w mięśniach i innych tkankach miękkich (po ok. 20%). Z kolei najmniejszą zawartością magnezu charakteryzują się płyny tkankowe (ok. 1%).

Zapotrzebowanie na magnez u człowieka zależne jest zarówno od płci, jak i wieku. U dorosłego człowieka wynosi ono średnio ok. 300 mg na dobę. U kobiet w ciąży i karmiących piersią zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest wyższe o ok. 50% (450 mg na dobę). Jego prawidłowe stężenie w surowicy krwi powinno wynosić 18 – 30 mg/l (0,75 – 1,25 mmol/l).

Stan organizmu, w którym obserwuje się spadek stężenia magnezu we krwi poniżej 0,7 mmol/l nazywany jest hipomagnezemią. Może przyczynić się on do powstania następujących objawów klinicznych:

  • zwiększenie pobudliwości nerwowo-mięśniowej,
  • zwiększenie podatności na stres,
  • stany lękowe, depresyjne,
  • osłabienie, przemęczenie,
  • zaburzenia koncentracji,
  • nieprawidłowa praca serca,
  • bolesne skurcze łydek,
  • łamliwość paznokci,
  • nocne poty,
  • drżenia rąk i powiek,
  • osłabienie libido.

Czynnikami mogącymi wpływać na powstanie hipomagnezemii są:

  • nieprawidłowe odżywianie (dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, błonnik i wapń),
  • duże ilości kawy, herbaty, alkoholu,
  • odchudzanie,
  • duża ilość fosforanów zawartych w środkach żywnościowych,
  • stres,
  • stosowanie środków antykoncepcyjnych, antybiotyków, cytostatyków, leków uspokajających, psychotropowych.

Odpowiednia zawartość magnezu w organizmie człowieka jest niezmiernie ważna, ze względu na kluczową rolę, jaką odgrywa ten pierwiastek w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu.

  • Magnez bierze bowiem udział w syntezie kwasów nukleinowych, białek i lipidów. Ponadto, jako aktywator wielu enzymów, odgrywa ważną rolę w przemianach i stabilizacji
  • W układzie kostno-szkieletowym magnez odpowiedzialny jest za właściwą mineralizację kości. Może on ułatwiać proces wchłaniania wapnia, poprzez zwiększanie aktywności witaminy D3. Niektóre badania sugerują, że niedobór magnezu może być dodatkowym czynnikiem ryzyka rozwoju osteoporozy pomenopauzalnej. Możliwym uzasadnieniem tego faktu jest wpływ niedoboru magnezu na działanie hormonów regulujących gospodarką wapnia w organizmie. Doniesiono również, że magnez zwiększa wchłanianie wapnia z jelita oraz wzmacnia właściwości mechaniczne kości, co jest istotne w kontekście zapobiegania osteoporozie.
  • Razem w wapniem, magnez odpowiedzialny jest za prawidłową pracę mięśni, zarówno szkieletowych, jak i mięśnia sercowego. Ponadto poprzez rozluźnianie mięśni gładkich, występujących w naczyniach krwionośnych, magnez przyczynia się do zmniejszania ciśnienia krwi.
  • W układzie nerwowym pierwiastek ten wpływa na odpowiednie przewodzenie impulsów nerwowych. Poprzez zmniejszanie pobudliwości komórek nerwowych przeciwdziała nadmiernemu uwalnianiu neuroprzekaźników.
  • Ponadto zaobserwowano, iż magnez zapobiega stanom depresyjnym i nerwicom, łagodzi stres, przynosi ulgę w w migrenach i napięciowych bólach głowy. Wpływa na aktywność umysłową wspomagając proces uczenia, zapamiętywania i koncentracji.

Proces wchłaniania magnezu w organizmie człowieka ma miejsce głównie w jelicie cienkim (jelito czcze), w mniejszym stopniu w jelicie grubym. Następuje on jednocześnie
z procesem wchłaniania wody. Czynnikami sprzyjającymi wchłanianiu magnezu są:

  • dieta bogata w białka zwierzęce, tłuszcze nienasycone,
  • laktoza,
  • parathormon,
  • sód,
  • środowisko kwaśne,
  • witamina B6,
  • witamina D,
  • wydzielanie insuliny.

Magnez należy do grupy pierwiastków trudno przyswajalnych, średnio jedynie 30% ilości magnezu zawartego w pożywieniu ulega przyswojeniu. Suplementy diety mogą zawierać magnez występujący zarówno w formie soli nieorganicznych, jak i organicznych. Do nieorganicznych soli magnezu zalicza się: chlorki, siarczany, azotany i węglany, z kolei organiczne sole magnezu stosowane w suplementach diety to przede wszystkim: cytrynian, askorbinian, asparaginian, glukonian i mleczan. Należy zaznaczyć, że zdecydowanie lepszą przyswajalnością charakteryzują się sole organiczne magnezu, do których zalicza się stosowany w naszym preparacie cytrynian magnezu. Wynika to z podobnej budowy cytrynianu magnezu do związków magnezu występujących naturalnie w pożywieniu. Ponadto, badania prowadzone przez Walkera
i współpracowników (2003) wykazują, że wśród trzech testowanych form magnezu (cytrynian, chelat i tlenek), to właśnie cytrynian magnezu cechował się największą biodostępnością w ciągu 60 dni stosowania preparatów. Dlatego też, przy wyborze odpowiedniego preparatu z magnezem należy zwrócić uwagę zarówno na formę, w jakiej on występuje, jak i na biodostępność tego pierwiastka.

Źródła:

  1. Bancerz, Duś-Żuchowska M., Cichy W., Matusiewicz H. 2012. Wpływ magnezu na zdrowie człowieka. Przegląd Gastroenterologiczny 7 (6): 359–366.
  2. Gortat M. 2013. Biodostępność magnezu i jego rola w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Nauki przyrodnicze 2 (2): 27 – 36.
  3. Herroeder S., Schönherr M.E., De Hert S.G., Hollmann M.W. 2011. Magnesium—Essentials for Anesthesiologists. Anesthesiology 114 (4): 971-993.
  4. Jabłecka A., Korzeniowska K., Skołuda A., Cieśliewicz A. 2011. Preparaty magnezu. Farmacja współczesna 4: 29-32.
  5. Pasternak 2000. Biopierwiastki w praktyce lekarskiej. Akademia Medyczna w Lublinie, Instytut Edukacji Zdrowotnej i Opieki Człowieka. Lublin
  6. Walker A.F., Marakis G., Christie S., Byng M. 2003. Magnesium citrate found more bioavailable than other Mg preparations in a randomised, double-blind study. Magnesium Research. 16(3): 183-91.
  7. Wojtasik A., Jarosz M., Stoś K. 2012. Składniki mineralne, [w]: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.